ภัยพิบัติภัยแล้ง

drought

ภัยแล้ง คือ ภัยที่เกิดจากการขาดแคลนน้ำในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งเป็นเวลานาน จนก่อให้เกิดความแห้งแล้งและส่งผลกระทบต่อชุมชน ความแห้งแล้งอันเกิดจากภัยทางดินฟ้าและอากาศ โดยเป็นสิ่งที่เราไม่สามารถควบคุมได้ ฝนที่ไม่ตกต้องตามฤดูกาล หรือฝนตกน้อยกว่าปกติทำให้ผืนแผ่นดินเกิดความแห้งแล้ง ส่งผลกระทบต่อชีวิต ทำให้ขาดแคลนน้ำดื่ม น้ำใช้ นอกจากนี้ยังส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ด้วยเช่นกัน

สาเหตุของการเกิดภัยแล้ง

1.โดยธรรมชาติ

               1.1 การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิโลก

1.2 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ

1.3 การเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำทะเล

1.4 ภัยธรรมชาติ เช่น วาตภัย แผ่นดินไหว

2.โดยการกระทำของมนุษย์

2.1 การทำลายชั้นโอโซน

2.2 ผลกระทบของภาวะเรือนกระจก

3.การพัฒนาด้านอุตสาหกรรม

3.1การตัดไม้ทำลายป่า

สำหรับภัยแล้งในประเทศไทย ส่วนใหญ่เกิดจากฝนแล้งและทิ้งช่วง ซึ่งฝนแล้งเป็นภาวะปริมาณฝนตกน้อยกว่าปกติหรือฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล

ฝนแล้งมีความหมายอย่างไร

  • ด้านอุตุนิยมวิทยา : ฝนแล้ง หมายถึง สภาวะที่ฝนน้อยหรือไม่มีฝนเลยในช่วงเวลาหนึ่งซึ่งตามปกติควรจะต้องมีฝน โดยขึ้นอยู่กับสถานที่และฤดูกาล ณ ที่นั้น ๆ ด้วย
  • ด้านการเกษตร : ฝนแล้ง หมายถึง สภาวะการขาดแคลนน้ำของพืช
  • ด้านอุทกวิทยา : ฝนแล้ง หมายถึงสภาวะที่ระดับน้ำผิวดิน และใต้ดินลดลง หรือน้ำในแม่น้ำ ลำคลองลดลง
  • ด้านเศรษฐศาสตร์ : ฝนแล้ง หมายถึง สภาวะการขาดแคลนน้ำ ซึ่งมีผลกระทบ ต่อสภาพเศรษฐกิจในภูมิภาค

ความรุนแรงของฝนแล้งแบ่งได้ดังนี้

  1. ภาวะฝนแล้งอย่างเบา
  2. ภาวะฝนแล้งปานกลาง
  3. 3.ภาวะฝนแล้งอย่างรุนแรง

ฝนทิ้งช่วง (Dry Spell) หมายถึง ช่วงที่มีปริมาณฝนตกไม่ถึงวันละ 1 มิลลิเมตร ติดต่อกันเกิน 15 วัน ในช่วงฤดูฝนเดือนที่มีโอกาสเกิดฝนทิ้งช่วงสูงคือ เดือนมิถุนายนและกรกฎาคม

ภัยแล้งในประเทศไทยสามารถเกิดช่วงเวลาใดบ้าง

ในประเทศไทยจะเกิดใน 2 ช่วง ได้แก่

  1. 1. ช่วงฤดูหนาวต่อเนื่องถึงฤดูร้อน ซึ่งเริ่มจากครึ่งหลังของเดือนตุลาคมเป็นต้นไป บริเวณประเทศไทยตอนบน (ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลางและภาคตะวันออก) จะมีปริมาณฝนลดลงเป็นลำดับจนกระทั่งเข้าสู่ฤดูฝนในช่วงกลางเดือนพฤษภาคมของปีถัดไป ซึ่งภัยแล้งลักษณะนี้จะเกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี
  2. 2. ช่วงกลางฤดูฝนประมาณปลายเดือนมิถุนายนถึงเดือนกรกฎาคมจะมีฝนทิ้งช่วงเกิดขึ้น ลักษณะนี้จะเกิดขึ้นเฉพาะท้องถิ่นหรือบางบริเวณบางครั้งอาจครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้างเกือบทั่วประเทศ

 ผลกระทบที่เกิด

  • ส่งผลกระทบต่อประชาชน ทำให้ขาดแคลนน้ำสำหรับใช้ในการอุปโภคและบริโภค
  • พื้นที่ที่เกิดภาวะแห้งแล้งส่งผลให้เกิดปัญหาฝุ่นละอองตามมา
  • ส่งผลกระทบทำให้เกิดการกัดเซาะ หรือการกัดกร่อนของภูมิทัศน์ จนอาจทำให้เกิดการพังทลายของหน้าดิน
  • ทำให้เกิดการไหลของน้ำในเขื่อนใหญ่น้อยลง ส่งผลให้ความสามารถในการผลิตไฟฟ้าลดน้อยลงไปด้วย
  • ส่งผลกระทบต่อสัตว์ ทั้งสัตว์บกและสัตว์น้ำ ทำลายระบบนิเวศน์ด้านที่อยู่อาศัยของสัตว์ต่างๆ
  • ผลผลิตทางการเกษตรน้อยลงหรือได้รับความเสียหาย ทำให้เกษตรกรมีรายได้ลดน้อยลงตามไปด้วย
  • การขาดแคลนน้ำนำมาสู่ภาวะขาดแคลนสารอาหาร เพิ่มโอกาสเกิดโรคระบาดได้มากขึ้น
  • ส่งผลกระทบในภาคอุตสาหกรรม ทำให้อุตสาหกรรมต่างๆ ขาดแคลนน้ำที่ใช้ในกระบวนการผลิต